عصر آدینه

عصر آدینه

عدالت‌خواهی و ظلم‌ستیزی در رسانه شعر مهدوی(مورد مطالعاتی: اشعار علی جعفر آل ابراهیم القطیفی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
چکیده
اعتقاد به منجی و ترسیم آینده‌ای روشن و برقراری عدالت، امری فطری و مورد پذیرش همه ادیان ابراهیمی و غیر ابراهیمی است و منحصر به زمان، مکان و ملیت خاصی نیست. مسئله مهدویت و تلاش برای گسترش فرهنگ مهدوی سبب شده تا ادبیات در ترویج آن نقش به سزایی داشته باشد و آئینه تمام‌نمای اعتقادات و افکار مردم باشد؛ از این‌ رو با توجه ‌به ابعاد رسالت جهانی حضرت مهدی؟عج؟ و بازتاب آن در اشعار مهدوی که ابعاد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اعتقادی زندگی انسان را در بر می‌گیرد، در این پژوهش که به روش توصیفی _ تحلیلی انجام شد، تلاش بر این بود که با بررسی باورها و اعتقادات دینی و مذهبی شاعر شیعی آزادی‌خواه علی جعفر آل ابراهیم القطیفی، کشور عربستان و منطقه قطیف و پرداختن به علت‌های گرایش شاعر به شعر مهدوی، به شناخت آثار این باور رسید. نتایج پژوهش نشان داد شاعر با ترسیم تصویری ناب از آرمان‌شهر مهدوی، بذر امید را در دل‌ها می‌نشاند و اشتیاق به حرکت برای مبارزه با ظلم و ایجاد زمینه‌های ظهور را در قلب و ذهن منتظری که به عدالت اعتقاد دارد، شعله‌ور می‌سازد و امید و باور به پیروزی را درون عدالت‌خواهان ستم‌ناپذیر تحکیم می‌بخشد.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم
-       ابومکارم، الحاج عبدالقادر الشیخ علی (2010 م)، الموسوعه الشعریه المهدویه، دارالعلوم.
-       آل سنبل، الشیخ نزار (2003 م)، اهل بیت ؟ع؟ فی الشعرالقطیفی المعاصر، المرکز الثقافی للنشر و التوزیع.
-       انصاری بویراحمدی، علی (1391)، شیعیان عربستان، انتشارات آشیانه مهر.
-       بحرینی، مجتبی (1390)، حدیث قبل از میلاد، انتشارات منیر.
-       جمعی از نویسندگان (1379)، انتظار در اندیشه‌ها، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی؟عج؟.
-       خسروشاهی، سیدهادی (1393)، مصلح جهانی و مهدی موعود از دیدگاه اهل‌سنت، انتشارات اطلاعات.
-       زارعی، جمیله. (1395). پویایی شعر انتظار  «با تکیه بر شعر علی معلم، یوسف علی میرشکاک و علی رضا قزوه». مطالعات ادبیات، عرفان فلسفه،2(1)، 549-564.
-       نظری، نجمه، زارعی، جمیله (1395)، ویژگی‌های شعر انتظار علیرضا قزوه، فصل نامه علمی‌پژوهشی عصر آدینه.
-       دهخدا، علی‌اکبر (1378)، لغت‌نامه دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران.
-       سلیمیان، خدامراد (1385)، پرسمان مهدویت، شباب الجنه.
-       سیاح، احمد (1330)، فرهنگ جامع، کتاب‌فروشی اسلام.
-       سیفی، محسن؛ سلطانی فرد، اسماء (1392)، تجلی امام عصر ؟عج؟ در آینه شعر معاصر عربی، پژوهش‌های مهدوی.
-       صافی گلپایگانی، لطف‌الله (1365)، اسرار و فلسفه غیبت، دفتر آیت الله علی گلپایگانی.
-       فتوحی، محمود (1393)، آیین نگارش مقاله علمی پژوهشی، انتشارات سخن.
-       قبانی، نزار (1356)، داستان من و شعر (مترجمان: غلامحسین یوسفی و یوسف بکّار)، انتشارات توس. (اثر اصلی در سال 1970 م منتشر شده است).
-       قمی، عباس (1379)، منتهی الآمال، (محقق: ناصر باقر بیدهندی، محقق)، انتشارات دلیل.
-       محمودی، سارا (1400)، رسانه و شعر، انتشارات سمت.
-       مجلسی، محمدباقر (1403ق)، بحارالانوار (گروه مترجمان برای نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور)، کتاب نشر.
-       مروتی، سهراب؛ محمدی، روح‌الله (1394)، ظلم و ظلم‌ستیزی، بینات، موسسه معارف اسلامی امام رضا؟ع؟.
-       مصطفوی، حسن (1368)، التحقیق فی کلمات القران الکریم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
-       مطهری، مرتضی (1376)، مجموع آثار، انتشارات صدرا.
-       مکارم شیرازی، ناصر (1353)، تفسیر نمونه، دارالکتب اسلامی.
-       موسوی گیلانی، سید رضی (1387)، دکترین مهدویت، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی؟عج؟.
-       میکانی، عزیز (1390)، شعر مهدوی، انتشارات سروش.
-       میکانی، عزیز (1393)، شعر مهدوی در عصر حاضر، انتشارات معارف.
-       یاور صفت، یلدا (1393)، سیمای امام مهدی در اشعار معاصر عربی [پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد]، دانشگاه سیستان و بلوچستان. پایگاه اطلاعات علمی ایران(گنج).