عصر آدینه

عصر آدینه

کارکرد هنری دعای افتتاح از منظر زیبایی شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده
ادعیۀ به یادگار مانده از اهل بیت علیهم السلام به لحاظ ادبی و شیوۀ بیانی از نمونه‌­های برجسته متون عربی هستند و پس از قرآن، شیواترین، رساترین و اثرگذارترین کلام شمرده می­‌شوند. در این دعاها عالی­‌ترین معارف دینی در قالب عباراتی آراسته و استوار در بلندای قله زیبایی، به تصویر کشیده شده‌­اند. شناخت سبک بیانی این ادعیه به ترویج معارف دینی کمکی شایسته می­‌کند. دعای«افتتاح» که با سند معتبر از امام مهدی (عجل الله فرجه) صادر شده‌است یکی از این متون فاخر است که ضمن برخورداری از مضامین عالی همچون حمد و ثنای الهی، خداشناسی، لزوم خوف و رجاء، توفیق عبادت، اظهار علاقه به دولت اسلامی در پرتو ظهور امام مهدی (عجل الله فرجه) ، از جنبه‌های متعدد زیبایی‌شناختی بهره‌مند است. این پژوهش بر آن است که با روش توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از دانش بدیع، به بررسی آرایه‌های ادبی این دعا در محورهای تکرار، جناس، سجع، ترصیع، مقابله، و تضاد، پرداخته و سطح ادبی و زیبایی‌شناختی آن را مشخص کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که به‌کارگیری این آرایه‌ها در دعای افتتاح نوعی ایقاع و موسیقی به کلام امام بخشیده و آن را از نظر ادبی برخوردار از برون‌ساختی زیبا و درون‌ساختی اثرگذار کرده است.
کلیدواژه‌ها