عصر آدینه

عصر آدینه

بررسی مفهوم محاکات از منظر ابن سینا با تکیه بر ارزیابی معراج‌نامه شاهرخی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد تمام گروه هنر دانشکده هنر دانشگاه آزاد اسلامی ، واحدتهران مرکز، تهران، ایران
2 استاد پژوهش هنر واحدیزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
3 استاد ادبیات نمایشی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری فلسفه هنر، دانشکده هنر دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران
چکیده
محاکات یا بازنمایی نظریه‌ای است که تاریخ آن از یونان پیش از افلاطون با عنوان میمیسس[1] آغاز شده است. ابن سینا به عنوان یکی از پیروان تفکر ارسطویی به نظریه محاکات می‌پردازد. در دیدگاه این فیلسوف مسلمان محاکات غالبا به معنای حکایتگری مطرح می‌شود. از آن‌جا که معراج حضرت محمد؟ص؟ یکی از مشهورترین حکایات و روایات اسلامی مورد تائید قرآن است و براساس این واقعه‌نگاره‌های بسیاری به صورت معراج‌نامه توسط هنرمندان در دوره‌های مختلف تصویر شده است که می‌توان گفت یکی از برجسته‌ترین آنها، معراج‌نامه شاهرخی است. از این‌ رو در این پژوهش به بررسی نگاره مذکور براساس نظریه محاکات ابن سینا پرداخته شده است و این مقاله قصد دارد به این سوال پاسخ دهد که نگاره مورد مطالعه که یکی از نگاره‌های مکتب هرات تیموری است تا چه اندازه با ویژگی‌های مطرح شده در نظریه محاکات از منظر ابن سینا مطابقت دارد؟ نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می‌دهد که هنرمند تصویرگر معراج‌نامه شاهرخی مطابق با نظریه محاکات ابن سینا هم از آنچه بوده تقلید کرده و هم از قوه متخیله در جهت زیباتر یا زشت‌تر جلوه دادن کمک گرفته است.
 
کلیدواژه‌ها