عصر آدینه

عصر آدینه

خوانش داستانی کودکانه درباره انتظار موعود بر اساس نظریه زیبایی شناختی دریافت آیزر (مطالعه موردی، داستان کبوتر کاغذی از لیلا مدرس پور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان
چکیده
نظریة زیبایی­شناسی دریافت تلاشی برای رسیدن به چگونگی فهم معنا از دید خواننده است و بر نقش فعال خواننده در درک متن و تحلیل آن تأکید دارد. ولفگانگ آیزر که از پایه­گذاران نظریة دریافت است، معتقد است هر متنی، شکلی از مشارکت خواننده را می­طلبد و بر تعامل بین متن و خواننده تأکید دارد. پیوند خواننده با متن سبب می­شود که جاهای خالی متن با پیش­فرض­ها و دانسته­های قبلی او پر شود و خواننده با این شرکت خلاقانه، به کشف و بازآفرینی متن بپردازند. در واقع خواننده بخش­های مختلف یک داستان را با توجه به حالات روحی، اطلاعات ودانسته­های­ پیشین خود و هدف خویش از خواندن تحلیل می­کند.
مسئلة «انتظار موعود» به عنوان یکی از مهم­ترین اصول عقاید شیعی، در داستان­ها و اشعار زیادی بازتاب داشته است و لیلا مدرس­پور در داستان کودکانة «کبوتر کاغذی»، با سبک خاص خود، به این موضوع پرداخته است و با بهره­بردن از تخیل و تکنیک­های داستان­پردازی، با شگردی هوشمندانه خواننده را با «موعود و منجی» آشنا می­کند و نوید آیندة روشنی را می­دهد که با ظهور امام زمان تحقق می­یابد.
هدف اصلی این پژوهش بررسی مفاهیم «انتظار موعود» بر اساس نظریة دریافت آیزر در داستان «کبوتر کاغذی» و نیز تعیین میزان مشارکت خواننده با متن آن است. لذا با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره­گیری از منابع کتابخانه­ای، این مفاهیم از داستان استخراج شد و نتایج نشان داد که این داستان توانسته است با استفاده از مؤلفه‌های داستان­سرایی، ضمن رشد تخیل کودکان، به ترویج اندیشه­ای بنیادین بپردازد و پاسخگوی ذهن پرسشگر کودکان باشد.
کلیدواژه‌ها